Ingawa katika maelezo yaliyopita tuliona jinsi saratani hii inavyotokea ndani ya mwili, kwa nje ugonjwa huu hujidhihirisha kupitia dalili mbalimbali. Ni muhimu kukumbuka kuwa dalili nyingi za saratani ya limfi zinafanana sana na magonjwa ya kawaida ya watoto (kama vile mafua makali, malaria, au minyoo), lakini tofauti yake kubwa ni kwamba dalili za saratani haziondoki baada ya matibabu ya kawaida na huendelea kuwa mbaya zaidi.
Hizi ndizo dalili kuu za saratani ya limfi kwa watoto:
1. Kuvimba kwa Tezi za Limfi (Lymphadenopathy)
Hii ndiyo dalili ya kawaida na ya kwanza kabisa kuonekana.
Matazi yanayovimba mara nyingi huwa ni yale ya shingoni, chini ya makwapa, au kwenye kinena.
Sifa ya tezi hizi: Mara nyingi huwa hazina maumivu yoyote zikiguszwa, zina hisia ngumu kama mpira (rubbery texture), na zinaendelea kukua siku hadi siku badala ya kupungua.
2. Uvimbe Tumboni au Kifuani
Kulingana na wapi seli za saratani zinapokusanyika, mtoto anaweza kupata dalili zifuatazo:
Tumboni (Hasa Burkitt Lymphoma): Mtoto anaweza kuvimba tumbo kwa kasi kubwa, kulalamika maumivu ya tumbo, kukataa kula, kupata choo kigumu (constipation), au kichefuchefu na kutapika.
Kifuani: Ikiwa tezi za kifuani zimevimba, zinaweza kushindilia koromeo au mapafu. Hii husababisha mtoto kukohoa mfululizo, kupata ugumu wa kupumua, au kutoa sauti ya mluzi (wheezing) anapopumua.
3. Dalili za Kimfumo (B-Symptoms)
Hizi ni dalili zinazoathiri mwili mzima kwa ujumla na ni ishara muhimu sana inayosaidia madaktari kujua hatua ya ugonjwa:
Homa za mara kwa mara: Homa zisizoeleweka ambazo hazishuki hata baada ya mtoto kupewa dawa za kuzuia wadudu au malaria.
Kutoka jasho jingi usiku: Mtoto anatoka jasho kiasi cha kulowesha nguo zake au mashuka, hata kama chumba kina ubaridi au feni.
Kupungua uzito kwa kasi: Mtoto kupoteza zaidi ya 10% ya uzito wake wa kawaida ndani ya miezi michache bila sababu maalum.
4. Uchovu uliokithiri na Kupauka
Saratani inapoanza kuenea na kuathiri uboho wa mifupa (ambako damu hutengenezwa), mwili unashindwa kutengeneza seli nyekundu za damu za kutosha. Hii hupelekea:
Mtoto kuwa mnyonge na kuchoka haraka hata anapocheza michezo midogo.
Ngozi, macho, au fizi zake kuonekana zimepauka (Anemia).
5. Ngozi Kuwasha
Mtoto anaweza kuanza kujikuna mwili mzima kwa dharura bila uwepo wa upele, ugonjwa wa ngozi, au mzio (allergy) wowote unaoonekana.
⚠️ Angalizo la Kiuguzi
Uwepo wa dalili hizi haumaanishi moja kwa moja kwamba mtoto ana saratani. Hata hivyo, ikiwa mtoto ana tezi iliyovimba kwa zaidi ya wiki mbili hadi tatu, au ana homa na kupungua uzito bila sababu inayojulikana, hapaswi kupewa dawa za kiholela nyumbani.
Hatua salama zaidi ni kumpeleka kituo cha afya kwa ajili ya uchunguzi wa kina wa daktari. Je, kuna dalili yoyote kati ya hizi umewahi kuiona na ungependa tuichambue kwa undani, au unahitaji kujua jinsi vipimo vinavyofanyika ili kutofautisha saratani na magonjwa mengine?
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.