Fahamu kuhusu dawa ya morphine

Morphine (Morfin) ni dawa kali sana ya kupunguza maumivu ambayo ipo kwenye kundi la dawa zinazoitwa opioids(au kulevya/narkotiki). Inatengenezwa kutokana na mmea wa mpopi (opium poppy) na imekuwa ikitumiwa kwa miaka mingi hospitalini kudhibiti maumivu makali sana ambayo dawa za kawaida (kama paracetamol au ibuprofen) haziwezi kuyatuliza.

Hapa kuna mambo muhimu ya kufahamu kuhusu morphine: Matumizi Yake Makuu

Morphine haitumiwi hovyo; hutolewa tu chini ya usimamizi mkali wa daktari kwa ajili ya:

 Maumivu baada ya upasuaji mkubwa.

 Maumivu yatokanayo na ajali mbaya au majeraha makubwa (kama kuungua moto).

 Maumivu ya saratani (cancer).Hasa katika hatua za juu ili kumsaidia mgonjwa asiteseke.

 Maumivu ya shambulio la moyo (Heart Attack).Husaidia kupunguza maumivu na pia kutuliza wasiwasi.

Inafanyaje Kazi?

Morphine inafanya kazi kwa kushikamana na sehemu maalum (opioid receptors) kwenye ubongo na uti wa mgongo. Kwa kufanya hivyo,inazuia ishara za maumivu zisiufikie ubongona pia inabadilisha jinsi mwili wako unavyohisi na kuitikia dhidi ya maumivu hayo. Madhara ya Kando (Side Effects)

Kama zilivyo dawa nyingi kali, morphine inaweza kusababisha athari kadhaa:

Madhara ya Kawaida

 Kusinzia sana na kizunguzungu.

 Kupata choo kigumu (constipation) – hii hutokea karibu kila mtu anayetumia.

 Kichefuchefu na kutapika.

 Mwili kuwasha au kinywa kukauka.

Madhara Makubwa (Yanayohitaji dharura ya matibabu)

 Kupumua kwa shida au kwa uvivu sana. Hii ndiyo hatari kubwa zaidi ya morphine, hasa ikitumiwa kwa dozi kubwa.

 Shinikizo la damu kushuka ghafla.

 Kuchanganyikiwa sana au kupoteza fahamu.

 Onyo na Tahadhari Kubwa

Hatari ya Kulevya na Uraibu. Morphine ina uwezo mkubwa sana wa kusababisha uraibu (addiction) na utegemezi wa mwili (dependence). Mwili unaweza kuizoea haraka, na kuacha kuitumia ghafla kunaweza kusababisha dalili mbaya za kujiondoa (withdrawal symptoms).

Kuzidisha Dozi (Overdose).Kutumia morphine kwa kiwango kikubwa kuliko ulichoandikiwa kunaweza kusababisha mtu kuacha kupumua na ni hatari kwa maisha.

Jinsi Inavyopatikana

Hospitalini, inaweza kutolewa kwa njia ya sindano (kwenye mishipa ya damu au misuli), vidonge au syrup (maji). Kutokana na hatari yake ya kulevya, morphine inadhibitiwa kisheria duniani kote na haitolewi duka la dawa bila cheti maalum na halali c

ha daktari (prescription).