Makundi yaliyo kwenye hatari ya kupata saratani ya shingo ya mlango wa Kizazi

Saratani ya shingo ya mlango wa kizazi inaweza kumpata mwanamke yeyote aliyewahi kushiriki tendo la ndoa, kwani maambukizi ya virusi vya HPV (Human Papillomavirus) ndio chanzo kikuu. Hata hivyo, kuna makundi maalum ya wanawake walio katika hatari kubwa zaidi (high risk) ya kupata ugonjwa huu kutokana na mifumo ya miili yao au tabia hatarishi.

​Hapa kuna makundi makuu yaliyo kwenye hatari zaidi

​1. Wanawake Wanaoishi na Virusi vya UKIMWI (VVU/HIV

​Hili ni miongoni mwa makundi yanayotajwa kuwa katika hatari kubwa zaidi

​Sababu: Virusi vya VVU vinadhoofisha mfumo wa kinga ya mwili. Kinga ya mwili inapokuwa chini, inakuwa vigumu kwa mwili kupambana na kuondoa maambukizi ya virusi vya HPV

​Matokeo yake, mabadiliko ya seli (precancerous lesions) yanayosababishwa na HPV hukua kwa haraka zaidi na kuwa saratani kamili ndani ya muda mfupi ikilinganishwa na wanawake wasio na VVU

​2. Wanawake Walioanza Kushiriki Tendo la Ndoa katika Umri Mdog

​Wasichana walioanza kufanya ngono katika umri wa kubalehe (chini ya miaka 18) wako kwenye hatari kubwa

​Sababu: Katika umri huu, seli za shingo ya mlango wa kizazi (hasa eneo linaloitwa transformation zone) zinakuwa bado changu na zinaendelea kukua kwa kasi (metaplasia). Seli hizi zikiingiliwa na virusi vya HPV katika hatua hii, zinakuwa rahisi zaidi kuathirika na kubadilika kuwa seli za saratani

​3. Wanawake Wenye Wenza (Partners) Wengi wa Ngon

​Sababu: Kuwa na wenza wengi wa ngono, au kuwa na mwenza mmoja ambaye yeye ana wenza wengi, kunaongeza uwezekano wa kukutana na aina hatarishi za virusi vya HPV (kama HPV 16 na 18). Kadiri mtu anavyokutana na virusi tofauti, ndivyo hatari ya maambukizi sugu inavyoongezeka

​4. Wanawake Wanaovuta Sigar

​Uvutaji wa sigara hauathiri mapafu pekee, bali una uhusiano wa karibu sana na saratani ya shingo ya uzazi

​Sababu: Kemikali za sumu zilizomo kwenye tumbaku hufyonzwa na damu na kufika hadi kwenye seli za shingo ya uzazi. Sumu hizi zinajulikana kuharibu DNA za seli hizo na pia kudhoofisha kinga ya mwili ya ndani ya uke, na hivyo kuwapa nguvu virusi vya HPV kuendelea kushambulia bila kizuizi

​5. Wanawake Waliozaa Watoto Wengi (Multiparous

​Wanawake waliozaa watoto wengi (kwa mfano, watoto 5 au zaidi) wako kwenye hatari kubwa zaidi ya kupata saratani hii

​Sababu: Mabadiliko makubwa ya kihomoni wakati wa ujauzito, pamoja na msukosuko na michubuko ya mara kwa mara inayotokea kwenye shingo ya uzazi wakati wa kujifungua kwa njia ya kawaida, inaaminika kurahisisha virusi vya HPV kujipenyeza na kusababisha madhara ya muda mrefu

​6. Wanawake Ambao Hawajawahi Kufanya Vipimo vya Uchunguzi (Screening

​Kundi hili liko kwenye hatari ya kugundulika wakiwa tayari kwenye hatua za mwisho za ugonjwa

​Sababu: Saratani ya shingo ya uzazi huchukua miaka mingi (hata miaka 10 hadi 20) kukua. Wanawake wasiofanya vipimo kama VIA au Pap Smear mara kwa mara wanakosa fursa ya kugundua mabadiliko ya awali ya seli ambayo yanaweza kutibiwa kwa urahisi kabla hayajawa saratani

​7. Matumizi ya Muda Mrefu ya Vidonge vya Uzazi wa Mpango (Pills

​Tafiti zinaonyesha kuwa matumizi ya vidonge vya majira kwa muda mrefu sana (zaidi ya miaka 5) yanaongeza kidogo hatari ya kupata saratani hii

​Sababu: Homoni zilizomo kwenye vidonge hivyo zinaweza kufanya seli za shingo ya uzazi kuwa rahisi zaidi kuathiriwa na virusi vya HPV. (Hata hivyo, hatari hii hupungua na kuisha kabisa mwanamke anapoacha kutumia vidonge hivyo)

​Summary ya Kinga kwa Makundi Haya

​Ili kupunguza hatari hii, ni muhimu sana kusisitiza

​Chanjo ya HPV kwa wasichana wadogo (miaka 9–14)

​Uchunguzi wa mara kwa mara (Screening), hasa kwa wanawake wanaoishi na VVU ambao wanashauriwa kuchunguzwa mara kwa mara zaidi kuliko wengine In..::..)..)..)..a.o..o...):mara zaidi kuliko wengine.