Katika huduma ya kwanza, mfumo wa kuainisha majeruhi kulingana na rangi unajulikana kama "Triage". Mfumo huu hutumika pale ambapo kuna majeruhi wengi na rasilimali chache (kama madaktari au dawa), ili kusaidia kuokoa maisha ya watu wengi zaidi kwa haraka.
Hizi ndizo rangi nne kuu zinazotumiwa:
1. Rangi Nyekundu (Kipaumbele cha Kwanza - Haraka sana)
Hawa ni majeruhi ambao wana majeraha hatarishi kwa maisha, lakini wana nafasi kubwa ya kupona wakipata matibabu ya haraka.
Hali zao: Matatizo ya kupumua, kutokwa damu nyingi sana, mshtuko (shock), au majeraha makubwa ya kifua/tumbo.
Hatua: Wanahitaji huduma ya dharura ndani ya dakika chache (ndani ya dakika 0–15). Hawa ndio wanaopelekwa hospitalini kwanza.
2. Rangi ya Njano (Kipaumbele cha Pili - Subiri kidogo)
Hawa ni majeruhi ambao wana majeraha makubwa, lakini hali zao ni thabiti kwa muda mfupi na hazitishii maisha yao mara moja.
Hali zao: Kuvunjika mifupa mikubwa (bila kutokwa damu nyingi), majeraha ya wastani, au kuchomwa na kitu bila kupoteza damu nyingi.
Hatua: Wanaweza kusubiri kwa muda (takriban dakika 30 hadi saa 2) huku wengine wakihudumiwa, lakini watahitaji matibabu ya haraka baada ya kundi la nyekundu.
3. Rangi ya Kijani (Kipaumbele cha Tatu - "Walking Wounded")
Hawa ni wale wanaoweza kutembea na kujisaidia wenyewe.
Hali zao: Majeraha madogo, mikwaruzo, au maumivu kidogo ya viungo.
Hatua: Wanaweza kusubiri kwa muda mrefu zaidi au hata wakaelekezwa sehemu ya kutulia huku wakisubiri kutibiwa baada ya kundi la njano. Mara nyingi wanaweza kupewa huduma ya kwanza rahisi.
4. Rangi Nyeusi (Kipaumbele cha Nne - Marehemu au Majeruhi wa Hali Mbaya Sana)
Hawa ni watu ambao wameshafariki au majeraha yao ni makubwa kiasi kwamba hata kwa matibabu ya dharura, hawawezi kupona.
Hali zao: Kukosa mapigo ya moyo, kuvunjika fuvu la kichwa na ubongo kutoka nje, au majeraha yoyote ambayo kitaalamu hayana matumaini ya kupona.
Hatua: Katika mazingira ya ajali kubwa, hawa hawapewi kipaumbele cha kwanza ili kutoa fursa kwa wale ambao wana nafasi ya kupona.
Mambo ya Kuzingatia kama Msaidizi:
Usalama wako kwanza: Kabla ya kuwasaidia, hakikisha eneo la ajali ni salama kwako (mfano: gari halitilipuka, hakuna nyaya za umeme zilizoanguka).
Piga simu za dharura: Mara moja piga namba za huduma za dharura (kama 112 nchini Tanzania) ili wataalamu waje na vifaa kamili.
Usihamishe majeruhi: Usijaribu kumtoa mtu kwenye gari au kumnyanyua vibaya ikiwa ana majeraha ya shingo au mgongo, kwani unaweza kumletea ulemavu wa kudumu.
Zuia damu: Kwa mwenye rangi nyekundu anayevuja damu, tumia kitambaa safi kubana kidonda kwa nguvu kuzuia damu isitoke hadi msaada utakapofika.
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.