1. Kisababishi Kikuu: Bakteria
Kifua kikuu hakisababishwi na laana, uchawi, wala kurithi. Kisababishi pekee ni bakteria anayeitwa Mycobacterium tuberculosis. Bakteria hawa husafiri hewani wakati mgonjwa wa TB (aliye na TB ya mapafu) anapopumua, kuongea, kuimba, kupiga chafya, au kukohoa. Mtu anapovuta hewa hiyo yenye bakteria, anaweza kuambukizwa.
2. Sababu Hatarishi (Mazingira na Hali ya Mwili)
Si kila mtu anayevuta hewa yenye bakteria wa TB ataugua. Mfumo wa kinga ya mwili wa binadamu mara nyingi huweza kuwadhibiti bakteria hao na kuwafanya wasiwe amilifu (hali hii inaitwa Latent TB). Hata hivyo, mambo yafuatayo huongeza hatari ya bakteria hao kuamka na kusababisha ugonjwa (hali hii inaitwa Active TB):
Kinga dhaifu ya mwili: Hii ndiyo sababu kuu. Watu wenye kinga dhaifu wanashindwa kupambana na bakteria. Hii inajumuisha:
Wanaoishi na VVU/UKIMWI.
Wenye utapiamlo (lishe duni).
Wanaotumia dawa zinazoshusha kinga ya mwili (kama dawa za saratani au dawa za kupandikiza viungo).
Wenye magonjwa sugu kama kisukari (diabetes) au magonjwa ya figo.
Mazingira ya msongamano: Bakteria wa TB huenea kwa urahisi katika maeneo yenye msongamano mkubwa wa watu na hewa duni, mfano:
Nyumba ndogo zenye watu wengi.
Magereza.
Kambi za wakimbizi.
Mabweni ya wanafunzi au maeneo ya kazi yaliyofungwa bila uingizaji hewa (ventilation).
Uvutaji sigara na unywaji pombe kupita kiasi: Tabia hizi hudhoofisha mapafu na mfumo wa kinga, na kumfanya mtu awe hatarini zaidi kupata maambukizi.
Uzee na Utoto: Watoto wadogo na wazee huwa na mifumo ya kinga ambayo bado haijakomaa au imedhoofika, hivyo wako hatarini zaidi.
Kutoishi katika mazingira ya hewa safi: Bakteria wa TB hufa haraka wanapokutana na mwanga wa jua na hewa ya kutosha. Kuishi katika nyumba zilizofungwa ambazo hazipitishi hewa kunawapa bakteria hawa fursa nzuri ya kuishi muda mrefu na kuambukiza wengine.
Kwa nini elimu hii ni muhimu kwako kama mwanafunzi wa Nursing Education?
Unapotoa elimu kwa jamii, ni lazima uweze kuwaelewesha kuwa:
TB ni ugonjwa wa hewa: Sio wa kugusana.
Kinga ni muhimu: Lishe bora na kuacha tabia hatarishi (kama sigara) huimarisha kinga.
Mazingira safi: Nyumba zinatakiwa kuwa na madirisha makubwa ili mwanga na hewa viingie, kwani hii ni "dawa" ya asili dhidi ya bakteria hawa
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
.jpg)
