Ni muhimu sana kuelewa kuwa chanjo ni kinga muhimu inayomsaidia mtoto kujenga mwili imara dhidi ya magonjwa hatari ya utotoni. Nchini Tanzania, ratiba ya chanjo huanza mtoto anapozaliwa na kuendelea hadi anapofikisha umri wa miezi 18 (wakati mwingine hadi miaka mitano kulingana na miongozo ya sasa).
Hapa kuna ufafanuzi wa chanjo hizo na nyakati zake:
1. Wakati wa Kuzaliwa
BCG: Hii ni chanjo dhidi ya ugonjwa wa kifua kikuu (TB). Hutolewa mara tu baada ya mtoto kuzaliwa.
OPV 0 (Polio ya kwanza): Hii ni dozi ya mwanzo ya kuzuia ugonjwa wa polio, inayotolewa kwa matone mdomoni mara baada ya kuzaliwa.
2. Umri wa Wiki 6
Pentavalent 1: Hii ni chanjo ya "tano-katika-moja" inayozuia donda ndugu (diphtheria), kifaduro (pertussis), pepopunda (tetanus), homa ya maini (hepatitis B), na homa ya uti wa mgongo (Haemophilus influenzae type b).
OPV 1: Dozi ya kwanza ya polio inayotolewa kupitia matone ya mdomoni.
IPV 1: Hii ni chanjo ya polio inayotolewa kwa njia ya sindano.
PCV 1: Chanjo ya kuzuia homa ya mapafu (pneumococcal) inayotokana na bakteria aina ya Streptococcus pneumoniae.
Rotavirus 1: Chanjo ya kuzuia kuharisha kunakosababishwa na virusi vya Rota.
3. Umri wa Wiki 10
Pentavalent 2: Dozi ya pili ya chanjo ya tano-katika-moja.
OPV 2: Dozi ya pili ya polio ya matone.
PCV 2: Dozi ya pili ya chanjo ya homa ya mapafu.
Rotavirus 2: Dozi ya pili ya chanjo ya kuzuia kuharisha.
4. Umri wa Wiki 14
Pentavalent 3: Dozi ya tatu na ya mwisho ya chanjo ya tano-katika-moja.
OPV 3: Dozi ya tatu ya polio ya matone.
IPV 2: Dozi ya pili ya polio ya sindano.
PCV 3: Dozi ya tatu ya chanjo ya homa ya mapafu.
5. Umri wa Miezi 6 hadi 9
Vitamin A: Katika umri wa miezi 6, mtoto huanza kupewa dozi za nyongeza za Vitamin A kila baada ya miezi sita hadi anapofikisha miaka mitano.
6. Umri wa Miezi 9
MR 1 (Measles-Rubella 1): Chanjo ya kuzuia surua na rubella.
YF (Yellow Fever): Chanjo ya kuzuia homa ya manjano (hutolewa katika maeneo yenye hatari ya ugonjwa huu).
7. Umri wa Miezi 18
MR 2: Dozi ya pili ya chanjo ya surua na rubella ili kuimarisha kinga ya mwili.
Mambo Muhimu ya Kuzingatia:
Kliniki: Ni muhimu kuhudhuria kliniki mara kwa mara kwa ajili ya kufuatilia ukuaji na kupata chanjo hizi kwa wakati sahihi ili kuhakikisha kinga inakuwa na ufanisi.
Kadi ya Kliniki: Hifadhi kadi ya kliniki ya mtoto kwa umakini; hii ndiyo kumbukumbu yako pekee ya chanjo alizopata mtoto, na utaombwa kuionyesha shuleni wakati wa kujiunga na darasa la kwanza.
Athari Ndogo: Ni kawaida kwa mtoto kupata homa kidogo, maumivu, au uvimbe mahali alipodungwa sindano. Hizi ni ishara kuwa mwili unajenga kinga na mara nyingi huisha ndani ya siku moja au mbili.
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
