Dalili za aliyengua daraja la tatu

Utangulizi

​Kuungua kwa moto kumegawanywa katika madaraja mbalimbali kulingana na ukubwa wa athari kwenye ngozi. Kuungua kwa daraja la tatu (Third-degree burns) ni moja kati ya majeraha makubwa, mabaya na hatari zaidi ya kuungua. Tofauti na daraja la kwanza au la pili ambayo huathiri tabaka za juu tu za ngozi, jeraha la daraja la tatu huharibu tabaka zote za ngozi (epidermis na dermis) na kufika hadi kwenye tishu zilizopo chini kabisa, kama vile mafuta, misuli, neva, na hata mifupa.

​Jeraha hili halisababishwi na moto wa kawaida tu; linaweza pia kutokana na kemikali kali (kama asidi), umeme mkubwa wa viwandani, au kukaa kwenye maji yanayohemka au mafuta ya moto kwa muda mrefu. Hii ni dharura kubwa ya matibabu inayohitaji huduma ya haraka ili kuokoa maisha ya mgonjwa.

​2. Dalili za Mtu Aliyeungua Daraja la Tatu

​Zifuatazo ni dalili kuu na za wazi zinazomtambulisha mtu aliyeungua daraja la tatu:

​Rangi ya Ngozi Kubadilika kwa Kiasi Kikubwa: Ngozi iliyoathirika haiwi nyekundu kama majeraha ya kawaida. Badala yake, inaonekana kuwa na weupe wa nta, rangi ya mkaa (nyeusi iliyoungua kabisa), au rangi ya kahawia iliyokolea.

​Ngozi Kuwa Ngumu na Kavu (Eschar): Tofauti na majeraha mepesi ambayo hutoa unyevu, ngozi iliyoungua daraja la tatu huwa kavu sana na ngumu kama ngozi ya kiatu (leather-like). Ngozi hii iliyokufa ikikaza inaweza kuzuia kifua kupanuka (kushindwa kupumua) au kuzuia damu kutembea kwenda kwenye viungo vingine.

​Kutohisi Maumivu Makali Kwenye Jeraha: Hii ni dalili inayowangaza wengi. Kwa sababu neva zote za fahamu (nerve endings) zimeharibiwa na kuteketezwa kabisa na moto, mgonjwa hahisi maumivu katikati ya jeraha lenyewe. Hata hivyo, anaweza kuhisi maumivu makali sana pembezoni mwa jeraha ambapo bado kuna majeraha ya daraja la pili.

​Kutokuwepo kwa Malengelenge: Tofauti na daraja la pili ambalo hujaa maji, daraja la tatu halitengenezi malengelenge kwa sababu tishu zote za juu zimeshateketea.

​Mishipa ya Damu Iliyoganda Kuonekana: Katika maeneo ambayo ngozi imebaki nyeupe au ya kijivu, unaweza kuona kwa macho mistari ya mishipa ya damu iliyoganda na kuharibika chini ya ngozi.

​Uharibifu wa Njia ya Hewa: Kama mtu ameungua kutokana na moshi au mlipuko ndani ya nyumba, anaweza kuwa na kikohozi chenye masizi meusi, sauti kukauka kabisa, na nywele za puani kuungua. Hii ni ishara kuwa njia yake ya hewa imeungua na inaweza kuziba.

​Dalili za Mshtuko wa Mwili (Shock): Mgonjwa anaweza kuwa na mapigo ya moyo ya haraka sana, kupumua kwa shida, ngozi kuwa ya baridi na unyevunyevu, au kupoteza fahamu kutokana na mwili kupoteza maji mengi au maumivu makali ya kimfumo.

​3. Hitimisho na Ushauri wa Kilizengatiwa

​Kuungua kwa daraja la tatu ni jeraha linalotishia maisha na haliwezi kupona lenyewe bila msaada mkubwa wa kitabibu hospitalini. Kutokana na uharibifu wa ngozi—ambayo ni ngao kuu ya mwili—wagonjwa hawa wako kwenye hatari kubwa sana ya kupata maambukizi makali ya bakteria kwenye damu (sepsis) na upotezaji mkubwa wa maji mwilini. Matibabu yake mara nyingi huhitaji upasuaji wa kupandikiza ngozi mpya (skin grafting) ili kuzuia ulemavu na makovu makubwa yanayovuta viungo.

​Ushauri wa Huduma ya Kwanza: Unapomsaidia mtu huyu kabla ya kumkimbiza hospitali, usimvue nguo zilizogandana kwenye jeraha kwani utararua tishu zilizo hai. Pia, usiweke kitu chochote kama mafuta, dawa za kienyeji, au dawa ya meno. Badala yake, kata nguo zinazozunguka tu, mfunike kwa kitambaa safi na kikavu (kisichotoa manyoya), na mpeleke kituo cha afya haraka.