Leukemia ni aina ya saratani inayotokea katika damu na uboho (bone marrow), sehemu inayotengeneza chembe za damu. Kwa watoto, hii ndiyo aina ya saratani inayotokea zaidi.
Katika hali ya kawaida, uboho hutengeneza seli za damu ambazo hazijakomaa (seli shina) ambazo hukua na kuwa chembechembe za damu zinazofanya kazi:
Chembe nyekundu: Zinazosafirisha hewa ya oksijeni.
Chembe nyeupe: Zinazopambana na maambukizi.
Bamba la damu (platelets): Zinazosaidia kugandisha damu ili jeraha liache kutokwa damu.
Kwenye Leukemia, mwili hutengeneza idadi kubwa ya chembe nyeupe za damu zisizo za kawaida (seli za kansa). Seli hizi hazifanyi kazi vizuri, na kwa sababu ya wingi wake, "huzisonga" seli nyingine zenye afya, hivyo kusababisha mwili kushindwa kutekeleza majukumu yake ya kawaida.
Dalili za Leukemia kwa Watoto
Dalili hizi hutokea kutokana na ukosefu wa seli zenye afya (anemia, maambukizi, na matatizo ya kuganda kwa damu):
Uchovu na Upungufu wa Damu (Anemia): Mtoto huonekana mchovu sana, mwenye ngozi iliyopauka, na anapata shida kupumua hata kwa kazi ndogo.
Maambukizi ya Mara kwa Mara: Kwa sababu chembe nyeupe zilizoathirika haziwezi kupambana na vijidudu, mtoto anaweza kupata homa na maambukizi ya mara kwa mara.
Kutokwa na Damu na Michubuko: Kwa sababu ya kupungua kwa bamba la damu (platelets), mtoto anaweza kutokwa na damu puani au kwenye ufizi, na kupata michubuko ya bluu au zambarau kwenye ngozi bila sababu ya kujigonga.
Maumivu ya Mifupa na Viungo: Seli za leukemia zikijaa kwenye uboho, mtoto anaweza kulalamikia maumivu makali ya mifupa au viungo.
Uvimbe wa Tezi: Tezi za shingoni, kwapani, au kinenani zinaweza kuvimba na kuwa ngumu.
Kutokwa na jasho usiku: Homa za mara kwa mara zisizo na sababu ya maambukizi wazi, zikiambatana na jasho jingi usiku.
Kuvimba kwa tumbo: Ini au wengu (spleen) vinaweza kuvimba, na kusababisha maumivu au mtoto kuhisi kushiba haraka.
Uchunguzi na Utambuzi
Ikiwa daktari anahisi mtoto anaweza kuwa na leukemia, atafanya yafuatayo:
Vipimo vya Damu (CBC - Complete Blood Count): Kuangalia viwango vya chembe za damu.
Uchunguzi wa Uboho (Bone Marrow Aspiration/Biopsy): Hii ndiyo njia kuu ya kuthibitisha leukemia kwa kuchukua sampuli ya uboho na kuikagua maabara (kwa kutumia darubini au vipimo vya kijenetiki).
Lumbar Puncture (Spinal Tap): Kuchukua sampuli ya maji ya mgongoni kuangalia kama seli za kansa zimeenea kwenye mfumo wa neva.
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
.jpg)
