Hatua za kuchukua kama mtoto amepata madhara baada ya chanjo

Ni muhimu sana kuwa mtulivu pindi unapogundua mtoto amepata madhara baada ya chanjo. Hatua za kuchukua hutegemea ukali wa dalili hizo.

​Ifuatayo ni mwongozo wa hatua unazopaswa kuchukua:

​1. Tathmini hali ya mtoto (Je, ni madhara ya kawaida au ya dharura?)

​Si kila madhara ni ya kutisha. Ni muhimu kutofautisha kati ya athari za kawaida na zile zinazohitaji msaada wa haraka wa kitabibu.

​Madhara ya kawaida (Mara nyingi hayahitaji hofu):

​Maumivu, uvimbe, au uwekundu kwenye sehemu aliyochanjwa.

​Homa hafifu.

​Mtoto kuwa na huzuni au kulia kidogo kuliko kawaida.

​Kupoteza hamu ya kula kwa muda mfupi.

​Dalili za Hatari (Zinazohitaji msaada wa haraka):

​Homa kali sana (zaidi ya 39°C - 40°C).

​Kulia kwa sauti ya juu isiyo ya kawaida kwa muda mrefu (zaidi ya saa 3).

​Kifafa au kutetemeka mwili mzima.

​Kupumua kwa shida au kupata wepesi wa kupumua.

​Uvimbe mkali wa uso, midomo, au ulimi (dalili ya mzio mkali/anaphylaxis).

​Kulegea sana kwa mwili au kupoteza fahamu.

​2. Hatua za kuchukua nyumbani (Kwa madhara madogo)

​Ikiwa mtoto ana homa hafifu au maumivu kwenye sehemu aliyochanjwa:

​Punguza maumivu ya eneo la sindano: Weka kitambaa safi kilicholowekwa kwenye maji ya baridi (baridi wastani, sio barafu) juu ya eneo hilo kwa dakika chache.

​Dhibiti homa: Hakikisha mtoto anavaa nguo nyepesi na anapata maji ya kutosha (kunyonyesha mara kwa mara kwa watoto wachanga).

​Dawa za maumivu: Unaweza kumpa dawa kama Paracetamol (kwa dozi sahihi kulingana na uzito wa mtoto), lakini ni vizuri zaidi kupata ushauri wa daktari au muuguzi kabla ya kutoa dawa yoyote.

​Mpe upendo na utulivu: Kumbatia na kumbembeleza mtoto ili apate utulivu.

​3. Lini uende hospitali haraka?

​Usisubiri wala usijaribu kutibu nyumbani ikiwa utaona mojawapo ya Dalili za Hatari zilizotajwa hapo juu.

​Nenda kwenye kituo cha afya kilicho karibu nawe mara moja au piga simu ya dharura ikiwa ipo.

​Ikiwa inawezekana, mpeleke mtoto kwenye kituo kilekile ambacho chanjo ilitolewa, kwani wana rekodi zake za kiafya.

​Eleza kwa usahihi ni chanjo gani aliyopata, muda gani umepita tangu achanjwe, na dalili unazoziona.

​4. Taarifa muhimu za kuzingatia

​Kadi ya Chanjo: Daima uwe na kadi ya chanjo ya mtoto unapoenda hospitalini. Hii itawasaidia wataalamu wa afya kujua hasa chanjo iliyosababisha tatizo.

​Usijidanganye: Usimpe mtoto dawa za aina yoyote (hasa Aspirin, ambayo ni hatari kwa watoto) bila maelekezo ya daktari.

​Fuatilia: Hata kama dalili zinaonekana kupungua, ni vyema kuwasiliana na mtoa huduma wa afya aliye karibu ili warekodi tukio hilo (kama athari mbaya ya chanjo/AEFI). Hii husaidia katika ufuatiliaji wa usalama wa chanjo.