Kutopata matibabu ya ugonjwa wa kifua kikuu (TB) au kutomaliza dozi ya dawa ni jambo hatari sana kwa mgonjwa mwenyewe na kwa jamii inayomzunguka. TB ni ugonjwa unaoweza kutibika kikamilifu, lakini ukiachwa bila matibabu, madhara yake ni makubwa.
Hapa kuna madhara makuu ya kutopata matibabu sahihi ya kifua kikuu:
1. Uharibifu wa Mapafu na Viungo Vingine
Uharibifu wa kudumu wa mapafu: Bakteria wa TB (Mycobacterium tuberculosis) hushambulia tishu za mapafu na kutengeneza mashimo (cavities). Hii husababisha kovu (scarring) linalopunguza uwezo wa mapafu kupumua vizuri, jambo linaloweza kusababisha ulemavu wa kupumua wa kudumu.
Kusambaa mwilini: TB inaweza kutoka kwenye mapafu na kusambaa kwenye sehemu nyingine za mwili kama uti wa mgongo (TB ya uti wa mgongo), ubongo (TB meningitis), figo, ini, au mifupa. Hii inaweza kusababisha madhara makubwa kwenye viungo hivyo na ulemavu.
2. Hatari ya Kifo
Kifua kikuu ni miongoni mwa magonjwa yanayoongoza kwa kuua watu duniani ikiwa hakitapatiwa matibabu. Kwa mtu mwenye kinga dhaifu ya mwili (kama wale wanaoishi na VVU), ugonjwa huu unaweza kusababisha kifo ndani ya muda mfupi sana.
3. Kuendelea Kusambaza Maambukizi
Mtu mwenye TB hai (active TB) asiyetibiwa anaendelea kukohoa na kutoa bakteria hewani kila anapopumua, kukohoa, au kupiga chafya. Hii inawatia hatarini wanafamilia, marafiki, na watu wote anaokutana nao.
4. Usugu wa Dawa (Drug-Resistant TB - MDR-TB)
Hili ni tatizo kubwa sana. Ikiwa mgonjwa ataanza dawa na kuacha katikati, au akitumia dawa zisizo sahihi, bakteria wanajifunza kuzoea dawa hizo. Hii inasababisha aina ya TB sugu (Multidrug-Resistant TB) ambayo:
Ni ngumu zaidi kutibu.
Inahitaji dawa zenye sumu kali zaidi na madhara mengi zaidi mwilini.
Inachukua muda mrefu sana kutibu (mara nyingi zaidi ya miezi 18 hadi 24).
Ni ghali zaidi kutibu.
5. Athari za Kiuchumi na Kijamii
Kupoteza nguvu kazi: Mgonjwa anaposhindwa kufanya kazi, anapoteza kipato, jambo linaloleta umaskini kwenye familia.
Unyanyapaa: Jamii inaweza kumtenga mgonjwa kwa hofu ya kuambukizwa, jambo linaloathiri afya ya akili na ustawi wa kijamii wa mtu huyo.
Ujumbe Muhimu:
Matibabu ya TB yanapatikana bila malipo katika vituo vya afya vya umma nchini Tanzania. Ikiwa unahisi dalili (kama kukohoa kwa zaidi ya wiki mbili, jasho la usiku, kupungua uzito, au homa), tafadhali nenda kwenye kituo cha afya kilicho karibu nawe haraka iwezekanavyo kwa uchunguzi na tiba. TB inatibika, na ukimaliza dozi
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
