Madhara ya kutumia vyakula vilivyookwa(fast food)

Vyakula vinavyo nunulia vikisha pikwa maarufu kama *fast food* vinaweza kuwa na madhara makubwa kwa afya ikiwa vitatumika mara kwa mara.

 

 *Madhara haya yanatokana na viwango vya juu vya mafuta yasiyo mazuri, sukari, na viongeza vingine vya kemikali.* 

 

 *Haya ni baadhi ya madhara yake:* 

 

 *1. Kuongeza Uzito na Unene Kupita Kiasi* 

 

Fast food mara nyingi huwa na *kalori nyingi* kuliko mahitaji ya mwili.

 

 Ulaji wa vyakula hivi kwa wingi huongeza hatari ya kuwa na *uzito mkubwa* *(obesity),* 

 

 *2. Kuongeza Hatari ya Magonjwa ya Moyo* 

 

Fast food nyingi zina mafuta yaliyojaa ( *saturated fats)* na mafuta ya trans, ambayo huongeza kiwango cha *cholesterol mbaya (LDL)* na kupunguza *cholesterol nzuri (HDL).* 

 

 

 

 *3. Kuchangia Kisukari Aina ya 2* 

 

Fast food nyingi zina viwango vikubwa vya *sukari na wanga rahisi* ( *refined carbohydrates)* vinavyosababisha ongezeko la ghafla la sukari mwilini. Hili linaweza kuathiri uwezo wa mwili kudhibiti sukari kwenye damu na hatimaye kusababisha *kisukari aina ya 2* .

 

 *4. Madhara kwa Mfumo wa Mmeng’enyo wa Chakula* 

 

Ulaji wa fast food una viwango vya chini vya nyuzinyuzi (fiber), jambo linalosababisha matatizo ya mmeng’enyo kama vile kuvimbiwa ( *constipation* ).

 

 *5. Kuongeza Hatari ya Saratani* 

 

Baadhi ya tafiti zinaonyesha kuwa mafuta yaliyochomwa sana na vyakula vilivyokaangwa vinaweza kuwa na kemikali zinazochochea saratani, kama vile *acrylamide* inayopatikana kwenye viazi vya kukaanga *(French fries).* 

 

 *6. Kuharibu Afya ya Akili na Hisia* 

 

Tafiti zinaonyesha kuwa ulaji wa fast food kwa wingi unaweza kuongeza hatari ya mfadhaiko ( *depression)* na wasiwasi ( *anxiety* ).

 

 *Vyakula hivi pia vina viwango vya juu vya viongeza vya kemikali vinavyoweza kuathiri utendaji wa ubongo na kusababisha uchovu wa akili.* 

 

 

 *7. Madhara kwa Figo na Ini* 

 

Mafuta mengi kwenye fast food huongeza mzigo kwa figo, jambo linaloweza kusababisha shinikizo la damu na matatizo ya figo.

 

Mafuta na sukari nyingi zinaweza kusababisha mafuta kujikusanya kwenye *ini* ( *fatty liver disease* ), ambayo inaweza kusababisha madhara makubwa kwa muda mrefu.

 

 

Hapa kuna madhara mengine matatu ya fast food kwa afya:

 

 *8. Kuharibu Afya ya Ngozi* 

 

Ulaji wa fast food yenye sukari nyingi na mafuta yasiyo mazuri unaweza kusababisha chunusi (acne) na matatizo mengine ya ngozi.

 

Wanga rahisi kwenye fast food huongeza uzalishaji wa insulin, ambayo inaweza kuchochea ngozi kutoa mafuta kupita kiasi na kuziba vinyweleo.

 

 

 *9. Kuathiri Mfumo wa Kinga ya Mwili* 

 

Fast food haina virutubisho vya kutosha kama vitamini na madini muhimu kwa mwili.

 

Ulaji wa mara kwa mara unaweza kudhoofisha kinga ya mwili, na hivyo kuongeza hatari ya magonjwa na maambukizi.

 

 

 *10. Kuathiri Afya ya Mifupa na Meno* 

 

Fast food ina asidi nyingi ( vinywaji kama vile soda), ambazo zinaweza kudhoofisha meno na kusababisha kuoza kwa meno (tooth decay).

 

 *Viwango vya chini vya kalsiamu na vitamini D kwenye fast food vinaweza kuathiri uimara wa mifupa na kuongeza hatari ya ugonjwa wa mifupa laini (osteoporosis).sio kwamba tusivitumie ila tuwe na kiasi katika matumizi na pia tutumie na vyakula vya asili.

---