Huduma ya kwanza kwa mtu aliyevunjika mguu ni hatua muhimu sana ili kuzuia madhara zaidi (kama vile uharibifu wa neva au mishipa ya damu) na kupunguza maumivu.
Hapa kuna hatua za kufuata:
1. Usiharakishe kumgusa au kumsogeza
Usijaribu kurudisha mfupa uliofoka: Hili ni kosa kubwa; unaweza kusababisha madhara makubwa zaidi ya ndani.
Acha mguu ulipo: Usijaribu kuunyosha au kuurekebisha. Mwache mtu huyo kwenye nafasi ile ile uliyomkuta, isipokuwa tu kama yupo katika eneo la hatari (mfano barabarani).
2. Piga simu ya dharura (Emergency)
Piga simu hospitali iliyo karibu au huduma za dharura (ambulance) mara moja. Mvunjiko wa mguu mara nyingi huhitaji msaada wa kitabibu wa haraka (x-ray na matibabu ya upasuaji au kuweka plasta).
3. Dhibiti damu (kama kuna jeraha la wazi)
Ikiwa kuna jeraha na damu inatoka, bonyeza kwa upole pembezoni mwa jeraha hilo kwa kitambaa safi au chachi ili kuzuia damu.
Usijaribu kusafisha jeraha lenye mfupa unaochomoza; funika tu kwa kitambaa safi kuzuia maambukizi.
4. Tuliza na usimamishe mguu (Immobilization)
Usitikise mguu: Jaribu kumtuliza mgonjwa ili asisogeze mguu huo.
Tumia kitu kigumu (Splint): Ikiwa lazima usubiri muda mrefu, unaweza kutumia mbao mbili ngumu au kitu kingine kigumu kikiwa kimefungwa na nguo laini, kisha ufunge kwa vitambaa (bendeji) juu na chini ya sehemu iliyovunjika ili kuushikilia mguu usitikisike. Usiufunge kwa nguvu sana hadi kuzuia damu isitembee.
5. Dhibiti maumivu na uvimbe
Ikiwa una barafu, ifunge kwenye kitambaa (usiiweke moja kwa moja kwenye ngozi) na uweke kwenye eneo lililovunjika ili kupunguza uvimbe na maumivu.
Hakikisha mgonjwa anaendelea kupumua vizuri na hana mshtuko (shock).
Mambo ya KUZUIA (Usifanye haya):
USIMPE chakula au maji haraka, kwani anaweza kuhitaji upasuaji wa haraka na atahitaji kufanyiwa ganzi (anesthesia).
USIJARIBU kuuvuta mguu ili uwe sawa.
USIMUSOGEZE mgonjwa isipokuwa kama ni lazima sana, ili kuzuia ncha za mfupa zilizovunjika zisikate mishipa ya damu au nyama za ndani.
Muhimu: Hii ni huduma ya kwanza tu. Mtu aliyevunjika mguu lazima aone daktari bingwa wa mifupa (Orthopedic surgeon) kwa matibabu sahihi.
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
.jpg)
.jpg)
