Habari za Afya

Dalili za aliyengua daraja la pili

Post hii inahusu zaidi kutambua dalili za aliyengua daraja la piliUtangulizi​Kuungua kwa daraja la pili (second-degree burn au partial-thickness burn) ni jeraha la kiwango cha kati ambalo ni zito na lenye maumivu makali zaidi kuliko daraja la kwanza. Tofauti na daraja la kwanza linaloishia juu, jeraha hili linapenya na kuharibu tabaka la juu kabisa la ngozi (epidermis) pamoja na sehemu ya tabaka la pili la ndani linalojulikana kama dermis. Tabaka hili la pili lina mishipa mingi ya damu na miisho ya mishipa ya fahamu, ndiyo maana jeraha hili hutoa dalili za wazi na za kipekee ambazo ni muhimu kuzitambua ili kutoa huduma sahihi ya kitiba.​Dalili za Mtu Aliyeungua Daraja la Pili​Uharibifu unapofika kwenye tabaka la dermis, mwili huitikia kwa kutoa dalili zifuatazo:​Kutokea kwa Malengelenge (Blisters): Hii ndiyo dalili kuu na ya kipekee inayotofautisha daraja la pili na daraja la kwanza. Malengelenge haya ni vifuko vidogo vinavyojitengeneza juu ya ngozi vikiwa vimejaa majimaji meupe au ya njano (serous fluid). Majimaji haya yanatoka kwenye mishipa ya damu iliyoharibika na yanakuwepo ili kulinda tishu za ndani zisipate maambukizi.​Maumivu Makali Mno (Severe Pain): Kati ya madaraja yote ya kuungua, daraja la pili ndilo linaloongoza kwa kusababisha maumivu makali zaidi. Hii ni kwa sababu mishipa ya fahamu (nerve endings) inayohusika na hisia za maumivu haijauawa (kama ilivyo kwenye daraja la tatu), bali imeachwa wazi na kupata msisimko mkali sana kutokana na jeraha na hewa.​Muonekano wa Unyevu au Majimaji (Wet/Weeping Appearance): Eneo lililoungua linaonekana kuwa na unyevu, linang'aa, au linatoa majimaji kwa nje, hasa pale malengelenge yanapopasuka yenyewe.​Wekundu Uliokolea au Mabaka ya Rangi (Redness or Blotchy Skin): Ngozi hugeuka kuwa nyekundu sana au inaweza kuonyesha mabaka ya mchanganyiko wa rangi nyekundu na nyeupe. Ngozi hii ikibonyezwa kwa kidole, wekundu wake hupotea (blanching) na kurudi haraka ukiondoa kidole.​Kuvimba Kukubwa (Significant Swelling): Kutokana na kuvuja kwa majimaji mengi kutoka kwenye mishipa ya damu kwenda kwenye tishu, eneo lililoumia huvimba kwa kiasi kikubwa ukilinganisha na daraja la kwanza.​Mabadiliko Baada ya Kupona (Scarring): Wakati wa mchakato wa kupona, ngozi iliyoungua daraja la pili inaweza kubadilisha rangi (kuwa nyeusi au nyeupe kuliko ngozi ya kawaida) na inaweza kuacha makovu (scars), hasa kama jeraha lilikuwa la ndani zaidi.​Hitimisho​Kwa ujumla, dalili za kuungua daraja la pili, hasa uwepo wa malengelenge na maumivu makali yasiyostahimilika, ni ishara tosha kuwa jeraha limegusa matabaka ya ndani ya ngozi. Kutokana na unyevu na malengelenge yanayoweza kupasuka, jeraha hili liko katika hatari kubwa sana ya kupata maambukizi ya bakteria (bacterial infections). Ingawa majeraha madogo ya daraja hili yanaweza kupona ndani ya wiki 2 hadi 3 yenyewe, majeraha makubwa au yale yanayotokea usoni, mikononi, au sehemu za siri yanahitaji uangalizi wa haraka wa madaktari hospitalini ili kuzuia makovu ya kudumu na matatizo mengine ya kiafya.

Utangulizi

​Kuungua kwa daraja la pili (second-degree burn au partial-thickness burn) ni jeraha la kiwango cha kati ambalo ni zito na lenye maumivu makali zaidi kuliko daraja la kwanza. Tofauti na daraja la kwanza linaloishia juu, jeraha hili linapenya na kuharibu tabaka la juu kabisa la ngozi (epidermis) pamoja na sehemu ya tabaka la pili la ndani linalojulikana kama dermis. Tabaka hili la pili lina mishipa mingi ya damu na miisho ya mishipa ya fahamu, ndiyo maana jeraha hili hutoa dalili za wazi na za kipekee ambazo ni muhimu kuzitambua ili kutoa huduma sahihi ya kitiba.

​Dalili za Mtu Aliyeungua Daraja la Pili

​Uharibifu unapofika kwenye tabaka la dermis, mwili huitikia kwa kutoa dalili zifuatazo:

​Kutokea kwa Malengelenge (Blisters): Hii ndiyo dalili kuu na ya kipekee inayotofautisha daraja la pili na daraja la kwanza. Malengelenge haya ni vifuko vidogo vinavyojitengeneza juu ya ngozi vikiwa vimejaa majimaji meupe au ya njano (serous fluid). Majimaji haya yanatoka kwenye mishipa ya damu iliyoharibika na yanakuwepo ili kulinda tishu za ndani zisipate maambukizi.

​Maumivu Makali Mno (Severe Pain): Kati ya madaraja yote ya kuungua, daraja la pili ndilo linaloongoza kwa kusababisha maumivu makali zaidi. Hii ni kwa sababu mishipa ya fahamu (nerve endings) inayohusika na hisia za maumivu haijauawa (kama ilivyo kwenye daraja la tatu), bali imeachwa wazi na kupata msisimko mkali sana kutokana na jeraha na hewa.

​Muonekano wa Unyevu au Majimaji (Wet/Weeping Appearance): Eneo lililoungua linaonekana kuwa na unyevu, linang'aa, au linatoa majimaji kwa nje, hasa pale malengelenge yanapopasuka yenyewe.

​Wekundu Uliokolea au Mabaka ya Rangi (Redness or Blotchy Skin): Ngozi hugeuka kuwa nyekundu sana au inaweza kuonyesha mabaka ya mchanganyiko wa rangi nyekundu na nyeupe. Ngozi hii ikibonyezwa kwa kidole, wekundu wake hupotea (blanching) na kurudi haraka ukiondoa kidole.

​Kuvimba Kukubwa (Significant Swelling): Kutokana na kuvuja kwa majimaji mengi kutoka kwenye mishipa ya damu kwenda kwenye tishu, eneo lililoumia huvimba kwa kiasi kikubwa ukilinganisha na daraja la kwanza.

​Mabadiliko Baada ya Kupona (Scarring): Wakati wa mchakato wa kupona, ngozi iliyoungua daraja la pili inaweza kubadilisha rangi (kuwa nyeusi au nyeupe kuliko ngozi ya kawaida) na inaweza kuacha makovu (scars), hasa kama jeraha lilikuwa la ndani zaidi.

​Hitimisho

​Kwa ujumla, dalili za kuungua daraja la pili, hasa uwepo wa malengelenge na maumivu makali yasiyostahimilika, ni ishara tosha kuwa jeraha limegusa matabaka ya ndani ya ngozi. Kutokana na unyevu na malengelenge yanayoweza kupasuka, jeraha hili liko katika hatari kubwa sana ya kupata maambukizi ya bakteria (bacterial infections). Ingawa majeraha madogo ya daraja hili yanaweza kupona ndani ya wiki 2 hadi 3 yenyewe, majeraha makubwa au yale yanayotokea usoni, mikononi, au sehemu za siri yanahitaji uangalizi wa haraka wa madaktari hospitalini ili kuzuia makovu ya kudumu na matatizo mengine ya kiafya.


Luguli Healthcare Tips

Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.