Saratani kwa watoto ni kundi la magonjwa yanayohusisha ukuaji usio wa kawaida wa seli, na hutofautiana na saratani za watu wazima kwa sababu mara nyingi hazihusiani na mtindo wa maisha (kama uvutaji sigara au chakula). Badala yake, nyingi husababishwa na mabadiliko ya kijenetiki yanayotokea wakati seli zinapokua.
Hizi hapa ni baadhi ya aina za saratani zinazowapata watoto mara nyingi:
1. Leukemia (Saratani ya Damu)
Hii ndiyo aina ya saratani inayowapata watoto wengi zaidi. Huathiri uboho na seli za damu, ambapo seli nyeupe za damu zisizo za kawaida huzidisha haraka na kuzuia utengenezaji wa seli zenye afya. Aina kuu ni Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) na Acute Myeloid Leukemia (AML).
2. Uvimbe wa Ubongo na Mfumo wa Neva
Hii ni kundi la pili la saratani za utotoni zinazojitokeza mara nyingi. Uvimbe huu unaweza kutokea sehemu mbalimbali za ubongo au uti wa mgongo na kuathiri kazi muhimu za mwili kama vile usawa, maono, na uratibu wa viungo.
3. Lymphoma
Saratani hii huanzia kwenye seli za mfumo wa kinga mwilini (lymphocytes) na mara nyingi huonekana kama kuvimba kwa nodi za limfu kwenye shingo, kwapa, au sehemu ya kinena.
4. Neuroblastoma
Mara nyingi huathiri watoto wachanga na watoto wadogo. Inaanza kwenye seli za neva ambazo hazijakomaa (neuroblasts) zinazopatikana kwenye tezi za adrenali au tishu za neva kando ya mgongo, kifua, au tumbo.
5. Uvimbe wa Wilms (Nephroblastoma)
Hii ni aina ya saratani ya figo ambayo huwapata watoto wadogo, mara nyingi kabla ya umri wa miaka mitano. Mara nyingi huonekana kama uvimbe kwenye tumbo.
6. Retinoblastoma
Saratani ya nadra ya jicho inayokua kwenye retina (sehemu ya nyuma ya jicho inayohisi mwanga). Mara nyingi huonekana kama mboni nyeupe kwenye jicho (inayoonekana vizuri kwenye picha za flash).
7. Saratani za Mifupa (Sarcomas)
Aina kuu za saratani ya mifupa kwa watoto na vijana ni Osteosarcoma na Ewing sarcoma. Mara nyingi hukua kwenye mifupa ya mikono, miguu, au nyonga.
8. Rhabdomyosarcoma
Hii ni saratani inayotokea kwenye tishu laini (soft tissues) kama vile misuli. Inaweza kutokea sehemu yoyote ya mwili.
Dalili za Kuzingatia
Ingawa dalili hutofautiana kulingana na aina ya saratani, baadhi ya viashiria vya awali vinavyoweza kumfanya mzazi au mlezi ampeleke mtoto hospitali ni pamoja na:
Kupungua uzito bila sababu maalum.
Maumivu ya kichwa yanayoendelea, hususan yanayomwamsha mtoto usiku au yanayozidi asubuhi.
Homa ya mara kwa mara au isiyo na sababu.
Uchovu au weupe (anemia).
Uvimbe usio wa kawaida wowote mwilini ambao hauondoki.
Mabadiliko katika maono au uratibu wa mwili.
Muhimu: Saratani za utotoni kwa ujumla zina nafasi kubwa ya kutibika ikigunduliwa mapema. Ikiwa unaona mabadiliko ya kiafya yasiyo ya kawaida kwa mtoto, ni muhimu kuwahi kumwona daktari kwa uchunguzi na vipimo sahihi.
Luguli Healthcare Tips
Kumbuka kutembelea kliniki yetu Buguruni kwa ushauri zaidi wa kitaalamu kuhusu afya yako. Afya yako ni jukumu letu.
