Fahamu kuhusu ugonjwa wa ebola

Utangulizi

​Ugonjwa wa Virusi vya Ebola (EVD) ni moja kati ya magonjwa hatari na yanayoambukiza kwa kasi zaidi duniani, yanayosababishwa na virusi vya familia ya Filoviridae. Ugonjwa huu uligunduliwa kwa mara ya kwanza mnamo mwaka 1976 katika maeneo mawili tofauti kwa wakati mmoja: huko Nzara, Sudan Kusini, na Yambuku, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), karibu na Mto Ebola ambapo ugonjwa huo ulipata jina lake. Ebola ni ugonjwa wa zoonotiki, ikimaanisha kwamba asili yake ni kutoka kwa wanyama pori (hasa popo wa matunda) na kisha kuhamia kwa binadamu. Kutokana na kiwango chake kikubwa cha vifo, ambacho kinaweza kufikia hadi 90% kisipodhibitiwa, Ebola inasalia kuwa tishio kubwa la afya ya jamii kimataifa na inahitaji mifumo thabiti ya ufuatiliaji na mwitikio wa haraka wa kimatibabu.

​Njia za Maambukizi na Udhibiti

​Maambukizi ya virusi vya Ebola hutokea pale binadamu anapogusana moja kwa moja na majimaji ya mwili wa mtu aliyeambukizwa au mnyama aliye na virusi hivyo. Majimaji hayo ni pamoja na damu, mate, jasho, mkojo, na maziwa ya mama. Pia, mtu anaweza kuambukizwa kwa kugusa vifaa au nyuso zilizachafuliwa na majimaji hayo (kama vile nguo au mashuka ya mgonjwa).

​Katika ngazi ya jamii na kitabibu, udhibiti wa Ebola unategemea sana:

​Kuwatenga wagonjwa waliobainika kuwa na maambukizi haraka iwezekanavyo.

​Kutumia vifaa kinga (PPE) kikamilifu kwa wahudumu wa afya ili kuzuia maambukizi hospitalini.

​Mazishi salama na ya heshima kwa wale waliofariki kutokana na ugonjwa huo, ili kuzuia mwingiliano wa majimaji ya mwili.

​Utoaji wa chanjo na tiba za majaribio ambazo zimekuwa zikitumika katika miaka ya hivi karibuni kudhibiti milipuko.

​Hitimisho

​Ugonjwa wa Ebola unaendelea kuwa changamoto kubwa kwa mifumo ya afya, hasa katika nchi zinazoendelea ambapo miundombinu ya afya inaweza kuwa duni. Hata hivyo, uzoefu uliopatikana kutokana na milipuko iliyopita, ikiwemo ule mkubwa wa Afrika Magharibi (2014–2016), umethibitisha kuwa ushirikiano wa kimataifa, elimu ya afya kwa jamii, na uwekezaji katika utafiti wa chanjo na matibabu ni nguzo kuu za kutokomeza ugonjwa huu. Ili kulinda usalama wa afya ya kimataifa, kuna haja ya kuendelea kuimarisha mifumo ya ugunduzi wa mapema na kujiandaa kikamilifu kabla ya mlipuko mwingine kutokea.