Mila potofu kuhusu saratani ya ubongo na uti wa mgongo

Katika jamii zetu, magonjwa yanayohusiana na ubongo na uti wa mgongo kwa watoto mara nyingi yamekuwa yakigubikwa na usiri, hofu, na tafsiri zisizo sahihi. Ukosefu wa uelewa wa kitabibu umesababisha kuwepo kwa mila na imani potofu ambazo zimekuwa kikwazo kikubwa katika kuwahi kuokoa maisha ya watoto hawa.

​Hapa kuna baadhi ya mila na imani potofu zinazotawala katika jamii zetu kuhusu saratani ya ubongo na uti wa mgongo kwa watoto, pamoja na ukweli wa kitabibu:

​1. Imani ya Ushirikina na Uchawi (Kurogwa)

​Mila Potofu: Hii ndiyo imani iliyoenea zaidi. Watoto wanapoanza kuonyesha dalili kama vile kichwa kuuma sana, kupoteza usawa wakati wa kutembea, au kupata degedege la ghafla, familia nyingi hukimbilia kuamini kuwa mtoto amefanyiwa ushirikina, "amelogwa," au amepatwa na mapepo na laana za kifamilia.

​Ukweli wa Kitabibu: Saratani ya ubongo na uti wa mgongo ni ugonjwa wa kibayolojia. Hutokea pale seli za mfumo mkuu wa neva zinapopata mabadiliko ya kijenetiki (hitilafu kwenye DNA) na kuanza kukua bila mpangilio hadi kutengeneza uvimbe. Haina uhusiano wowote na nguvu za giza au tabia za wazazi.

​2. Kutegemea Tiba za Kienyeji na Mitishamba Pekee

​Mila Potofu: Jamii nyingi huamini kuwa magonjwa yanayogusa mfumo wa neva na kichwa hayawezi kutibiwa kwa dawa za kizungu (hospitalini). Matokeo yake, wazazi huwahifadhi watoto kwa waganga wa kienyeji au kutumia mitishamba wakiamini ndiyo suluhisho pekee la kuondoa "vitu vilivyowekwa kichwani."

​Ukweli wa Kitabibu: Mitishamba haiwezi kuyeyusha au kuondoa uvimbe kwenye ubongo au uti wa mgongo. Tiba pekee zilizothibitishwa kisayansi ni zile zinazofanywa hospitalini na madaktari bingwa, zikitumia njia kama vile upasuaji wa neva, tiba ya kemikali (chemotherapy), na tiba ya mionzi (radiotherapy).

​3. Kuamini Kuwa Saratani Inasababishwa na Maisha Mabaya au Malezi ya Wazazi

​Mila Potofu: Wakati mwingine wazazi (hasa akina mama) hulaumiwa kuwa wamefanya makosa fulani wakati wa ujauzito, au wamekiuka miiko ya mila na desturi za jamii, na hivyo kusababisha mtoto wao azaliwe au apate saratani hiyo kama adhabu.

​Ukweli wa Kitabibu: Tofauti na saratani za watu wazima ambazo zinaweza kuchochewa na mtindo wa maisha (kama uvutaji sigara au unywaji pombe), saratani za watoto kwa ujumla hazitokani na mtindo wa maisha au makosa ya malezi. Mara nyingi hutokea kwa bahati mbaya seli zinapojigawa wakati wa makuzi ya mtoto.

​4. Hofu Kuwa Saratani Inasambaa kwa Kuambukiza

​Mila Potofu: Kuna unyanyapaa unaotokana na hofu kwamba saratani inaweza kuambukiza kutoka kwa mtoto mmoja kwenda kwa mwingine. Hii hupelekea watoto wagonjwa kutengwa, kutoruhusiwa kucheza na wenzao, au hata kufichwa ndani.

​Ukweli wa Kitabibu: Saratani sio ugonjwa wa kuambukiza. Huwezi kuipata kwa kushirikiana chakula, kugusana, au kuwa karibu na mtoto mwenye ugonjwa huu. Watoto hawa wanahitaji upendo na faraja kubwa kutoka kwa jamii inayowazunguka, sio kutengwa.