Dalili za ugonjwa wa kifua kikuu

Kifua Kikuu (TB) ni ugonjwa unaoendelea kuathiri mamilioni ya watu duniani kote, huku mfumo wa upumuaji ukiwa ndio unaoshambuliwa zaidi. Kutambua viashiria vya ugonjwa huu mapema ni hatua ya kwanza na ya muhimu zaidi katika kuokoa maisha na kuzuia usambazaji wa vimelea miongoni mwa jamii.

​Zifuatazo ni dalili kuu za ugonjwa wa Kifua Kikuu, zilizogawanywa kulingana na aina ya maambukizi:

​Dalili Kuu za Kifua Kikuu (TB ya Mapafu)

​Wakati bakteria wa TB wanapofanya kazi kwenye mapafu, mgonjwa huonyesha dalili zifuatazo:

​Kukohoa kwa muda mrefu: Hii ndiyo dalili kuu. Kukohoa huku huchukua muda wa wiki mbili (2) au zaidi, na mara nyingi hakusikii dawa za kawaida za kikohozi.

​Makohozi yenye damu: Kikohozi kinaweza kuambatana na kutoa makohozi mazito, na kadiri uharibifu unavyoongezeka mapafuni, makohozi hayo yanaweza kuwa na madoa ya damu au damu tupu.

​Kutokwa na jasho jingi usiku: Mgonjwa hutokwa na jasho la kulovya nguo au matandiko wakati wa usiku, hata kama hali ya hewa ni ya baridi au chumba kina feni.

​Kupoteza uzito kwa kasi: Mgonjwa hukonda ghafla bila sababu maalum, hali inayofanya mwili wake kudhoofika.

​Kupoteza hamu ya kula: Mgonjwa anakosa kabisa hamu ya kula chakula (anorexia).

​Homa za mara kwa mara: Homa hizi mara nyingi huwa si za juu sana na hupenda kupanda zaidi nyakati za jioni au usiku.

​Maumivu ya kifua: Mgonjwa husikia maumivu makali kifuani wakati anapovuta pumzi ndefu au anapokohoa.

​Uchovu wa mwili: Kuhisi kuchoka sana na kukosa nguvu za kufanya kazi, hata baada ya kupumzika.

​Dalili za Kifua Kikuu cha Nje ya Mapafu (Extrapulmonary TB)

​Ikiwa bakteria wamesafiri kwenda viungo vingine vya mwili, dalili hutegemea kiungo kilichoathirika:

​TB ya Tezi (Shingoni): Kuvimba kwa tezi za shingo bila maumivu makali mwanzoni.

​TB ya Mifupa/Uti wa Mgongo: Maumivu makali ya mgongo na mgongo kupinda.

​TB ya Ubongo (Meningitis): Maumivu makali ya kichwa, shingo kukaza, na kuchanganyikiwa.

​Hitimisho

​Dalili za Kifua Kikuu zinaweza kufanana na magonjwa mengine ya kawaida ya mfumo wa upumuaji, jambo linalofanya watu wengi kuchelewa kwenda hospitali. Ni muhimu kukumbuka kuwa ukiona kikohozi chochote kinachozidi wiki mbili kikiambatana na homa za jioni au kupungua uzito, unapaswa kuwahi kituo cha afya kwa ajili ya vipimo. TB inatibika na dawa zake ni bure, hivyo utambuzi wa mapema ndio ufunguo wa kupona kikamilifu.